What's Copenhagen?

Là thủ đô của Đan Mạch, nhưng bạn biết đó. Các nhà bình luận đang quảng cáo cho các cuộc hội thảo quốc tế (được biết đến với tên gọi chính thức là COP15) sẽ được tổ chức tại đây vào tháng Mười hai năm nay như là "Cuộc họp thượng đỉnh quan trọng nhất của Nhân loại từ trước đến nay".

COP15 là cuộc họp đỉnh cao trong Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (UNFCCC), và được cho là nơi sẽ cho ra đời 1 thỏa thuận mang tính ràng buộc trên phạm vi toàn cầu nhằm giảm bớt lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính để ngăn chặn cái gọi là ‘sự can thiệp nguy hiểm do con người gây ra’ cho thời tiết.

Trên thực tế, hầu hết các quốc gia đều đồng ý điều đó có nghĩa là giới hạn nhiệt độ trái đất tăng ở mức dưới 2˚C trên mức nhiệt độ tiền công nghiệp. Người ta tin rằng nếu nhiệt độ tăng trên 20C thì cơ chế phản hồi đáng sợ của hệ thống khí quyển sẽ góp phần thúc đẩy sự nóng dần lên mà con người sẽ không ngăn được bằng cách đơn thuần là giảm thiểu khí thải gây hiệu ứng nhà kính. Hầu như tất cả các nước trên thế giới đều đăng ký tham gia cuộc họp UNFCCC lần này – đây được cho là một khởi đầu rất tốt.

Thành tựu to lớn nhất mà UNFCCC đạt được tính đến nay là Hiệp định Kyoto, đặt ra những mục tiêu ràng buộc 37 nước công nghiệp và khối liên minh Châu âu trong việc giảm thiểu khí thải gây hiệu ứng nhà kính. Những mục tiêu này đồng nghĩa với việc, trong giai đoạn 5 năm từ 2008 – 2012, sẽ cắt giảm trung bình 5% lượng khí thải so với các mức từ năm 1990. Điều gì sẽ xảy ra sau năm 2012 sẽ được quyết định tại cuộc họp COP15 năm nay diễn ra ở Copenhagen.

Các nhà khoa học hiện nay tin rằng đã quá trễ để đạt được mục tiêu cơ bản của UNFCCC. Vì Giáo sư John Holdren, nay là cố vấn khoa học của Tổng thống Obama, đặt vấn đề về sự quay lại của nó vào năm 2006: "Đã qua rồi giai đoạn thay đổi khí hậu nguy hiểm. Công việc của chúng ta hiện nay là ngăn chặn sự thay đổi khí hậu nghiêm trọng."

Thật không may, sư gia tăng đáng kể những tin tức từ cộng đồng khoa học không đồng nghĩa với việc các nhà lãnh đạo chính trị thế giới tích cực quan tâm hơn đến việc giảm thiểu khí thải. Trái lại; IPCC cho biết, các nhà chức trách về vấn đề thay đổi khí hậu toàn cầu đã dự đoán khí thải toàn cầu đã và đang gia tăng thậm chí nhanh hơn so với viễn cảnh xấu nhất. Trong khi đó chúng ta gần như chẳng đạt được thỏa thuận gì hơn tại Copenhagen so với cách đây 4 năm khi Hiệp định Kyoto có hiệu lực. 

Hiện nay, nguyện vọng lớn nhất của bất cứ một cường quốc nào tham gia tại Copenhagen, theo nguyên văn, cũng là cho chúng tôi 50% cơ hội tránh vượt qua ngưỡng 2˚C để thoát khỏi tình trạng nóng dần lên; chúng ta vẫn chưa chắc có thể đạt được viễn cảnh tốt đẹp nhất tại Copenhagen.

Đa số các nhà quan sát đều đồng ý rằng cuối cùng thì Hoa Kỳ và Trung Quốc cũng sẽ đạt được thỏa thuận tại Copenhagen liên quan đến tương lai của sự hiện đại hóa. Nhưng sự thật thì mỗi quốc gia đều đóng 1 vai trò quyết trong các buổi đàm phán, từ ngôi nhà quyền lực của các nước phồn thịnh của G8 cho đến các nước nghèo như AOSIS, liên minh các tiểu bang nhỏ. Tất cả loài người cần đồng lòng làm việc cùng nhau để xua đi hiểm họa này.

Các đường lối chính trị quốc tế về biến đổi khí hậu, và các quan điểm liên quan của các các quốc gia trên thế giới – cả hai đều có mối quan hệ với nhau và với mục tiêu được khẳng định bởi khoa học khí hậu – đều rất khó hiểu và khó làm theo. Thậm chí các nhà đại diện cũng thấy khó khăn trong việc bắt kịp với chúng.

Copenhagen Sprint là một minh họa bằng hình ảnh đơn giản của vị trí của các nước khác nhau trên cột mốc biến đổi khí hậu, cụ thể nhất là trong những thương lượng quốc tế dẫn tới COP15. Chúng tôi hi vọng bạn sẽ thấy điều này có ích trong việc giúp bạn vượt qua sự hỗn độn này, và sự thiếu xót trong quá trình các nhà chính trị lên kế hoạch giúp chúng ta vượt qua.

Bạn cần nhớ rằng phép nói ẩn dụ Sprint có sai xót trong một khía cạnh quan trọng, đây không thực sự là một cuộc chạy đua mà mỗi cá nhân có thể dành thắng lợi chỉ dựa trên sức của mình. Bước vào khu vực xanh “an toàn” trên đường đích không có nghĩa là quốc gia đó sẽ được an toàn, mà chỉ có nghĩa là chính họ đã đi những bước cần thiết để đạt được an toàn về khí hậu.

Không ai giành chiến thắng cho đến khi tất cả chúng ta đều đi đến đích.